Lễ kỷ niệm 601 năm ngày mất Quốc Thái Mẫu Trần Thị Ngọc Trần ( Phạm Thị Ngọc Trần ) tại đền Quần Đội, thôn Quần Đội, xã Xuân Hòa
Sáng ngày 09/5/2026 (tức ngày 23/3 âm lịch), tại Đền Quần Đội, thôn Quần Đội, xã Xuân Hòa đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 601 năm ngày mất Quốc Thái Mẫu Trần Thị Ngọc Trần (Phạm Thị Ngọc Trần) – bậc mẫu nghi tiêu biểu trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Toàn cảnh lễ kỷ niệm


Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Phạm Văn Luận, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; Nguyễn Thị Bích Phương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; Trịnh Ngọc Giang, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy; Thường trực UBND; UB MTTQ, lãnh đạo các ban, phòng, ngành cấp xã; đại diện các cơ quan, đơn vị trên địa bàn; cán bộ, công chức cơ quan Đảng ủy, HĐND, UBND, UB MTTQ; các đồng chí Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn và đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Đồng chí Lê Văn Diệp,Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ,Phó Chủ tịch UBND xã
Phát biểu khai mạc buổi lễ, đồng chí Lê Văn Diệp, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Chủ tịch UBND xã đã ôn lại thân thế, cuộc đời và những đóng góp to lớn của Quốc Thái Mẫu Trần Thị Ngọc Trần ( Phạm Thị Ngọc Trần ) đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Quốc thái mẫu Phạm Thị Ngọc Trần (tức Trần Thị Ngọc Trần) là một bậc mẫu nghi tiêu biểu trong lịch sử dân tộc, gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh ở thế kỷ XV. Bà sinh năm 1386 tại làng Quần Lai, huyện Lôi Dương (nay thuộc xã Xuân Hòa, tỉnh Thanh Hóa), trong một gia đình trâm anh thế phiệt, có truyền thống yêu nước. Cha là Trần Hoành, mẹ là Trịnh Thị Ngọc Liễu; anh trai là Trần Vận – một trong những tướng lĩnh tham gia từ những ngày đầu của nghĩa quân Lam Sơn. Cả gia đình bà đều có nhiều đóng góp, hy sinh vì sự nghiệp chống giặc cứu nước.

Từ thuở thiếu thời, bà kết duyên cùng Anh hùng dân tộc Lê Lợi. Khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn bùng nổ vào năm 1418, trong bối cảnh lực lượng còn non yếu, thiếu thốn đủ bề, bà đã cùng chồng tích trữ lương thảo, chiêu hiền đãi sĩ, góp phần xây dựng lực lượng nghĩa quân. Trong suốt những năm tháng chiến đấu gian khổ ở vùng rừng núi Thanh Hóa, bà luôn theo sát, chăm lo hậu cần, động viên tinh thần binh sĩ, cùng chia sẻ mọi khó khăn, gian khổ với nghĩa quân.

Trong giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa, nghĩa quân Lam Sơn phải đối mặt với muôn vàn thử thách: lực lượng ít, lương thực thiếu thốn, thường xuyên bị quân Minh vây ráp. Có thời điểm nghĩa quân phải rút lên núi Linh Sơn, ăn măng rừng, củ rừng để cầm cự. Trong hoàn cảnh ấy, bà Phạm Thị Ngọc Trần vẫn một lòng kiên trung, tận tụy, là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho Lê Lợi và nghĩa quân.

Năm 1424 – 1425, nghĩa quân chuyển hướng chiến lược vào Nghệ An, mở ra bước ngoặt quan trọng. Chính trong thời điểm quyết định này đã diễn ra sự kiện lịch sử đặc biệt thể hiện tinh thần hy sinh cao cả của bà. Tại Trào Khẩu (huyện Hưng Nguyên, Nghệ An), khi nghĩa quân chuẩn bị vượt sông tiến đánh địch nhưng gặp sóng to gió lớn, không thể qua sông, theo truyền thuyết và sử liệu, nhà vua nằm mộng thấy thần linh yêu cầu hiến tế. Trước tình thế đó, bà đã tự nguyện xả thân vì đại nghĩa, chấp nhận hiến mình để cầu cho nghĩa quân thuận lợi tiến quân.
Ngày 24 tháng 3 năm 1425, bà đã anh dũng hy sinh. Ngay sau đó, trời yên, sóng lặng, nghĩa quân thuận lợi vượt sông, tiến công và giành nhiều thắng lợi quan trọng tại Nghệ An, tạo tiền đề để tiến ra Bắc, đánh bại hoàn toàn quân Minh, giải phóng đất nước, lập nên triều Hậu Lê kéo dài gần 360 năm.

Sự hy sinh của bà không chỉ là một mất mát to lớn mà còn trở thành biểu tượng cao đẹp của lòng yêu nước, đức hy sinh vì đại nghĩa dân tộc. Sau khi lên ngôi Hoàng đế, Lê Lợi đã truy tôn bà là Hoàng Thái hậu, đồng thời thực hiện lời hứa, lập con trai của bà là Lê Nguyên Long lên ngôi (vua Lê Thái Tông). Nhân dân tôn bà là Quốc Thái Mẫu – “Mẹ của muôn dân”, người đứng đầu trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở địa phương.
Linh cữu của bà sau đó được đưa về Thanh Hóa, đến vùng Thịnh Mỹ thì dừng lại và được lập lăng, dựng điện thờ. Theo thời gian và biến động lịch sử, linh cữu của bà được nhân dân đưa về thờ tại làng Thượng Vôi (xã Xuân Hòa ngày nay). Đền thờ Quốc mẫu Phạm Thị Ngọc Trần đặt tại thôn Thượng Vôi, xã Xuân Hòa có từ thế kỷ XV. Năm 2015, UBND tỉnh Thanh Hóa đã công nhận đây là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Đồng chí Phạm Văn Luận, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Hoà đánh trống khai lễ
Tại buổi lễ, đồng chí Phạm Văn Luận, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã đã thực hiện nghi thức đánh trống khai lễ trong không khí trang nghiêm, thành kính.



Các đại biểu cùng đông đảo Nhân dân đã dâng hương tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao và sự hy sinh cao cả của Quốc Thái Mẫu Trần Thị Ngọc Trần ( Phạm Thị Ngọc Trần ).



Lễ kỷ niệm 601 năm ngày mất của Quốc mẫu Phạm Thị Ngọc Trần được xã Xuân Hoà tổ chức trang trọng theo nghi lễ truyền thống. Đây là dịp để tôn vinh thân thế và những công lao, đóng góp của Quốc mẫu Phạm Thị Ngọc Trần đối với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đồng thời giáo dục các thế hệ con cháu tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng của quê hương Xuân Hòa; bảo tồn, phát huy các giá trị di tích trên địa bàn.
Trung tâm cung ứng dịch vụ Công xã Xuân Hòa.